فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 1 ، ص ( 172 - 160 ) . بروجردى ، حسين ، نهاية الاصول ، ص 47 . خمينى ، روح اللّه ، مناهج الوصول الى علم الاصول ، ج 1 ، ص 148 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 1 ، 2 ، ص 74 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص ( 42 - 40 ) . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 108 . جامع اعمى ( مشتق ) عنوان انتزاعى شامل ذات متصف به وصف در زمان حال و گذشته اصوليون درباره وضع مشتق دو ديدگاه دارند : 1 . مشتق براى خصوص ذات متلبس به مبدأ وضع شده است ؛ 2 . مشتق براى اعم از ذات متلبس به مبدأ و « ما انقضى عنه المبدأ » وضع شده است . كسانى كه ديدگاه دوم را پذيرفته‌اند ( اعمى ) ، ناگزير از تصوير جامع انتزاعى ميان « ما تلبس به » و « ما انقضى عنه » هستند ؛ اين جامع را ، جامع اعمى گويند . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 56 . خمينى ، روح اللّه ، مناهج الوصول الى علم الاصول ، ج 1 ، ص 212 . خمينى ، روح اللّه ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 112 . جامع بنا بر اعم ر . ك : جامع اعمى ( صحيح و اعم ) جامع بنا بر صحيح ر . ك : جامع صحيحى جامع بين افراد اعم ر . ك : جامع اعمى ( صحيح و اعم ) جامع بين افراد صحيح ر . ك : جامع صحيحى جامع بين افراد صحيح و فاسد ر . ك : جامع اعمى ( صحيح و اعم ) جامع بين صحيح و اعم ر . ك : جامع اعمى ( صحيح و اعم ) جامع بين صحيح و فاسد ر . ك : جامع اعمى ( صحيح و اعم ) جامع صحيحى مفهوم مشترك ميان همه افراد صحيح يك موضوع فقهى جامع صحيحى ، مقابل جامع اعمى و به معناى مفهوم مشتركى است كه صحيحى در بحث « صحيح و اعم » براى افراد و مصاديق مختلف عبادت يا معامله خاصى تصور مىنمايد كه شامل تمام افراد صحيح مىگردد ؛ براى مثال ، نماز صحيح ، افراد و مصاديق مختلفى ، نظير نماز شكسته ، كامل ، غريق و مضطر دارد كه براى اين مصاديق بايد قدر مشتركى ( جامع ) تصور شود . اصوليون در تصوير جامع صحيحى اختلاف دارند : 1 . برخى همچون مرحوم « محقق خراسانى » معتقدند اين جامع ، جامع ذاتى ( مقولى ) است ؛ به اين معنا كه جامع در عبادتى همانند نماز ، عبارت است از چيزى كه « معراج مؤمن » و يا « ناهى از فحشا » مىباشد . اين جامع ، شامل همه افراد نماز ، مثل نماز شكسته ، كامل ، غريق و مضطر خواهد بود ؛ « 1 » 2 . عده‌اى معتقدند جامع صحيحى ، نه جامع مقولى ( ذاتى ) و نه جامع عنوانى است ، بلكه جامع وجودى است كه مرتبه‌اى از مراتب وجود است . اين مرتبه از ناحيه قلّت ( كمّى ) محدود است ؛ يعنى بايد جامع اركان باشد ؛ ولى از ناحيه زيادى و كثرت لا به شرط است ؛ « 2 » 3 . برخى همچون مرحوم « محقق خويى » در « اجود التقريرات » ، گفته‌اند شارع مقدس ، مخترع الفاظ عبادات و معاملات است و به همين خاطر درباره نماز فرموده است : « الصلاة اوّلها التكبير و آخرها التسليم » و نيز فرموده : « الصلاة ثلثها الركوع و ثلثها السجود و ثلثها الطهور » ، به اين ترتيب ، هرآنچه را كه شارع به عنوان مخترع و واضع اعتبار كرده است ، همان مسماى عبادت و جامع است و بقيه اجزا و شرايط به صورت لا به شرط در مسمّا ، اخذ شده است ؛ « 3 » 4 . « امام خمينى » ( ره ) درباره جامع صحيحى مىگويد : جامع صحيحى در مركبات اعتبارى مانند نماز همان هيئت اتصالى است كه در آن اجزا و مواد خاصى نظير ذكر ، قرائت ، ركوع و سجود به صورت لا به شرط اخذ شده است ، به‌گونه‌اى كه اين اجزا و مواد در آن هيئت اتصالى فانى و مندك بوده و اين هيئت بر ميسور هريك از آن اجزا صادق است . « 4 » نيز ر . ك : جامع اعمى ( صحيح و اعم ) . همان ، ج 1 ، ص ( 82 - 71 ) . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص ( 105 - 102 ) . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 2 ، 119 ، ص ( 154 - 147 ) . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص ( 202 - 201 ) . جامع عرفى مفهوم مشترك نزد عرف ، ميان همه افراد صحيح ، يا ميان همه افراد صحيح و فاسد جامع عرفى ، مقابل جامع مقولى و به معناى مفهومى عام و كلى است

--> ( 1 ) . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 24 . ( 2 ) . خمينى ، روح اللّه ، تهذيب الاصول ، ص 1 و 73 . ( 3 ) . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 40 . ( 4 ) . خمينى ، روح اللّه ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 78 .